ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

175

زاد المسافرين ( فارسى )

خطائى و گل داغستانى و مهرهء مار و تخم و برگ مخلصه هريك از اينها مانع گزيدن جانوران گزنده است . و با خود داشتن مسافر ، مجموع از اينها يا بعضى ضرور است و ماليدن و خوردن هريك از اينها در علاج سموم مشروبه و ملذوعه نافع است . از ادويه مشترك النفع در علاج سموم ، ترياق فاروق است و بعد از آن مثروديطوس و بعد از آن ترياق الطين كه صفت آن اين است : گل داغستانى ، حبّ الغار با روغن گاو چرب نموده ، با مساوى مجموع عسل به قوام آورند و بسرشند ؛ قدر شربت يك مثقال و نيم و در بعضى نسخ ، ايرسا به قدر نصف يكى از اينها اضافه نمايند و اين ترياق ، بدن را از زهر پاك مىكند . و ديگر ترياق اربعه كه صفت آن اين است : جنطيانا ، حبّ الغار ، زراوند طويل ، مرّمكى مساوى يكديگر كوبيده با سه برابر عسل به قوام آورده بسرشند ، قدر شربت يك مثقال . ايضا تركيب ديگر كه در رفع تمام سموم عظيم النفع است : برگ سداب خشك ، ده مثقال ؛ مغز گردو ، يك مثقال ؛ اجزاء را كوبيده و مخلوط نمايند . و همچنين اين تركيب در تمامى سموم عظيم النفع است : مغز گردو ، شش مثقال ؛ سداب ، نمك طعام از هريك ، يك مثقال ؛ انجير كوبيده به قدرى كه تمام اجزاء را خمير كنند ؛ قدر شربت تا هشت مثقال و بعضى در اين تركيب مغز هسته ترنج ، يك مثقال و نيم اضافه نموده‌اند . اما تدبير عام النفع در رفع سموم مشروبه اين است كه آب گرم در روغن گاو بنوشند و آبى كه شبت در آن جوشيده باشد و آب نمك و عسل و بوره بنوشند ، مكرر قى كنند و بعد از آن شير و روغن گاو بنوشند . و اگر آثار حرارت سم از التهاب و حرارت مفرط و تشنگى مفرط و خشكى دهان باشد ، صندل و